الشيخ الأميني ( مترجم : جمعي از مترجمين )
154
الغدير ( فارسي )
و بنابراين در جهت ابطح مشهور مكه كه عبارت است از وادى محصّب در نزديكى منى در طرف شرقى مكه واقع نيست . و نيز از جمله قصيدهء يكى از شعرا كه در مرثيه و سوگوارى امام سبط « سيّد الشهداء عليه السّلام » سروده اين ابيات است : و تئن نفسى للربوع و قد غدا بيت النبيّ مقطَّع الاطناب بيت لآل المصطفى في كربلا ضربوه بين اباطح و روابي ( 1 ) وجه دوّم ( از اشكالات ابن تيميه ) اينكه سورهء « المعارج » مكَّى است باتفاق دانشمندان و بنابر اين ده سال يا بيشتر قبل از واقعهء غدير نازل شده ! ! جواب اين اشكال - آنچه از اجماع و اتّفاق مذكور حاصل مىشود اينست كه سورهء مزبور من حيث المجموع مكَّى است نه جميع آيات آن ، بنابر اين ممكن است اين آيات بالخصوص مدنى باشد ، كما اينكه در بسيارى از سورهها نظير دارد و اين ايراد وارد نخواهد بود كه : وقتى متيقن شد كه سوره اى مكى است يا مدنى لازمهء آن اينست كه آيات اوّليه آن نيز يا آيه اى كه نام سوره از آن گرفته شده چنان باشد ، زيرا چنان كه قبلا نيز اشعار نموديم ، ترتيبى كه در آيات و سور ملاحظه مىشود بمقتضاى توقيف است نه ترتيب نزول ، بنابر اين امكان دارد نزول اين آيات متأخر باشد و مقدّم داشتن آنها بر آياتى كه قبلا نازل شده بسبب توقيف باشد ، هر چند ما بحكمت اين امر واقف نباشيم ، همانطور كه در اكثر موارد ترتيب در آيات و سور قرآن ما بحكمت آن وقوفى نداريم و چه بسيار نظير دارد ، از جمله : 1 - سورهء « عنكبوت » ، كه مكى است ، جز ده آيه از ابتداء آن ، بطوريكه اين امر را طبرى در جزء بيستم تفسيرش در ص 86 و قرطبى در جلد 13 تفسيرش در ص 323 و شربينى در ج 3 « السراج المنير » ص 116 روايت نمودهاند . 2 - سوره « كهف » ، مكى است ، جز هفت آيه از ابتداء آن كه مدنى است
--> ( 1 ) نفس من بمنزلگاههاى بهارى مشتاق مىشود و حال آنكه خانهء پيغمبر طنابهايش گسيخته گرديدهء خانهء ايست براى آل مصطفى در كربلا كه آن را ميان تپهها و درهها بر پا كردهاند .